Phẫu thuật điều trị u nang đường mật hiếm gặp ở bệnh nhân nữ 15 tuổi

Vừa qua, Trung tâm đã tiếp nhận và điều trị thành công một trường hợp u nang đường mật hiếm gặp ở bệnh nhân nữ 15 tuổi. Đây là ca bệnh có tiền sử bệnh lý phức tạp, đòi hỏi quá trình chẩn đoán chính xác và can thiệp phẫu thuật kịp thời nhằm giải quyết nguyên nhân gây tắc mật và phòng ngừa các biến chứng lâu dài.

U nang đường mật là gì?

U nang đường mật là một bệnh lý hiếm gặp của hệ thống đường mật, thường gặp ở nữ giới, với tỷ lệ ước tính khoảng 1 trên 10.000 dân. Bệnh đặc trưng bởi tình trạng giãn dạng nang của đường mật, có thể xuất hiện tại một hoặc nhiều vị trí trong hệ thống đường mật trong và ngoài gan.

Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, u nang đường mật có thể dẫn đến nhiều biến chứng nghiêm trọng như tắc mật, viêm đường mật tái phát, sỏi mật, viêm tụy, xơ gan mật thứ phát và ở một số thể bệnh còn có nguy cơ tiến triển ác tính. Do đó, đây là bệnh lý cần được theo dõi và xử trí chuyên sâu tại các cơ sở y tế có kinh nghiệm.

Tiền sử bệnh lý và biểu hiện lâm sàng

Bệnh nhân nữ 15 tuổi có tiền sử lao gan, đã được chẩn đoán xác định bằng sinh thiết và điều trị đủ phác đồ 6 tháng tại Bệnh viện 108 từ cuối năm 2024. Sau đó, bệnh nhân tiếp tục điều trị albendazole trong 21 ngày và được ghi nhận các tổn thương lao gan cũ ổn định trong quá trình tái khám.

Khoảng hai tháng trước khi nhập viện, bệnh nhân bắt đầu xuất hiện tình trạng vàng da, vàng mắt tăng dần. Khi thăm khám tại thời điểm nhập viện, bệnh nhân có biểu hiện vàng da toàn thân, vàng niêm mạc, gan không sờ thấy to.

Xét nghiệm sinh hóa cho thấy bilirubin toàn phần và trực tiếp tăng cao ở mức 149/86, phản ánh tình trạng vàng da tắc mật. Các chỉ dấu ung thư như AFP và CA 19-9 đều nằm trong giới hạn bình thường, giúp loại trừ bước đầu khả năng ác tính.

Chẩn đoán xác định bằng hình ảnh học

Để làm rõ nguyên nhân tắc mật, bệnh nhân được chỉ định chụp cắt lớp vi tính và cộng hưởng từ kèm chụp đường mật tụy. Kết quả hình ảnh cho thấy tình trạng giãn đường mật lan tỏa cả hai thùy gan trái và phải.

Nguyên nhân được xác định là do một nang đường mật kích thước lớn nằm ngay dưới ngã ba đường mật, kèm theo nhiều sỏi trong nang và nhiều tổn thương lao gan cũ. Dựa trên đặc điểm hình ảnh học và phân loại u nang đường mật, bệnh nhân được chẩn đoán u nang đường mật type I có biến chứng tắc mật vàng da, có chỉ định phẫu thuật cắt bỏ nang.

Quá trình phẫu thuật

Sau khi hội chẩn và đánh giá toàn diện, bệnh nhân được chỉ định phẫu thuật với mục tiêu loại bỏ hoàn toàn nguyên nhân gây tắc mật và tái lập lưu thông đường mật. Phẫu thuật bao gồm cắt gan hạ phân thùy IV và V, cắt túi mật, cắt bỏ toàn bộ nang đường mật và thực hiện nối mật – ruột để đảm bảo dẫn lưu mật lâu dài.

Ca phẫu thuật diễn ra thuận lợi. Sau mổ, bệnh nhân hồi phục tốt, các chỉ số bilirubin trở về mức bình thường và tình trạng vàng da cải thiện rõ rệt. Bệnh nhân được xuất viện sau hai tuần trong tình trạng toàn thân ổn định, chức năng gan cải thiện tốt.

Thông điệp từ bác sĩ 

U nang đường mật là bệnh lý hiếm gặp, biểu hiện lâm sàng có thể không điển hình và dễ bị bỏ sót, đặc biệt ở trẻ em và người trẻ tuổi. Việc phát hiện sớm, chẩn đoán chính xác bằng các phương tiện hình ảnh học hiện đại và phẫu thuật đúng chỉ định đóng vai trò then chốt trong điều trị.

Can thiệp kịp thời không chỉ giúp giải quyết triệu chứng tắc mật mà còn góp phần phòng ngừa các biến chứng nặng nề và giảm nguy cơ ung thư hóa trong tương lai, mang lại tiên lượng lâu dài tốt hơn cho người bệnh.

Tài liệu tham khảo: 

• Kendrick, M. L., & Nagorney, D. M. (2009). Bile duct cysts: contemporary surgical management. Current Opinion in Gastroenterology, 25(3), 240–244. doi:10.1097/mog.0b013e328329887c